Πώς να επιλέξω εταιρεία κατασκευής ιστοσελίδων.

Πρώτα ορίστε τι πρέπει να κάνει η ιστοσελίδα

Οι περισσότερες άστοχες αναθέσεις ξεκινούν πριν από την πρώτη συνάντηση. Μια επιχείρηση ζητά προσφορά για ιστοσελίδα από αρκετές εταιρείες, λαμβάνει προτάσεις που περιγράφουν διαφορετικά πράγματα και τις συγκρίνει σαν να ήταν ίδιες. Δεν είναι. Η πρώτη καλύπτει μόνο τον σχεδιασμό. Η δεύτερη περιλαμβάνει κείμενα, φιλοξενία και συντήρηση. Η τρίτη είναι ένα έτοιμο template με το λογότυπό σας. Χωρίς κοινή περιγραφή της δουλειάς, η σύγκριση γίνεται στα τυφλά.

Το πρώτο βήμα λοιπόν είναι δικό σας. Γράψτε τι πρέπει να πετυχαίνει η ιστοσελίδα για την επιχείρηση: να φέρνει αιτήματα επικοινωνίας, να πουλά, να δέχεται κρατήσεις, να εξηγεί μια υπηρεσία σε συγκεκριμένο πελάτη, να στηρίζει τους πωλητές σας. Γράψτε ποιος θα τη χρησιμοποιεί και τι πρέπει να μπορεί να κάνει από το κινητό. Καταγράψτε τι υπάρχει ήδη: domain, παλιά ιστοσελίδα, λογότυπο, φωτογραφίες, κείμενα. Στο τέλος του οδηγού θα βρείτε ένα πρότυπο brief. Στείλτε το ίδιο σε κάθε εταιρεία που εξετάζετε. Έτσι οι προσφορές γίνονται συγκρίσιμες, και ο τρόπος που απαντά η καθεμία σας λέει ήδη πολλά.

Η κατασκευή και ο σχεδιασμός ιστοσελίδων πωλούνται με πολύ διαφορετικούς τρόπους, γι' αυτό κρατήστε ένα κριτήριο σταθερό. Δεν διαλέγετε μόνο ένα σχέδιο. Διαλέγετε ποιος θα είναι υπεύθυνος για ένα λογισμικό από το οποίο θα εξαρτάται η δουλειά σας, για όσο καιρό λειτουργεί. Ό,τι ακολουθεί στηρίζεται σε αυτό, και ισχύει όποια εταιρεία κι αν επιλέξετε τελικά.

Τι να ρωτήσετε πριν από την ανάθεση

Μετά την πρώτη συζήτηση πρέπει να ξέρετε πώς δουλεύει ο υποψήφιος συνεργάτης, όχι μόνο τι έχει φτιάξει. Τις παρακάτω ερωτήσεις αξίζει να τις κάνετε σε όλους και να σημειώνετε τις απαντήσεις.

Ποιος θα κάνει τη δουλειά; Ποιος σχεδιάζει, ποιος υλοποιεί, με ποιον θα μιλάτε κάθε εβδομάδα. Αν κάποιο κομμάτι ανατίθεται σε τρίτους, αυτό δεν είναι πρόβλημα από μόνο του. Πρέπει όμως να το γνωρίζετε, και η ευθύνη για το αποτέλεσμα να μένει σε αυτόν που υπογράφει.

Τι χρειάζεστε από εμάς; Ένας σοβαρός συνεργάτης θα σας πει καθαρά τι περιμένει: κείμενα, φωτογραφίες, αποφάσεις, πρόσβαση σε υπάρχοντες λογαριασμούς, ένα πρόσωπο που εγκρίνει. Οι περισσότερες καθυστερήσεις σε ένα έργο κατασκευής ιστοσελίδας ξεκινούν από αυτή τη λίστα, όχι από την πλευρά της εταιρείας.

Πώς χειρίζεστε τις αλλαγές; Κάθε έργο αλλάζει στην πορεία. Ρωτήστε πώς αξιολογείται ένα νέο αίτημα, πώς κοστολογείται και αν συμφωνείται γραπτώς πριν γίνει.

Πώς ελέγχετε πριν βγει η ιστοσελίδα στον αέρα; Σε ποιες συσκευές και ποιους browsers, ποιος δοκιμάζει τις φόρμες, αν η δουλειά περνά πρώτα από δοκιμαστικό περιβάλλον.

Τι γίνεται όταν κάτι χαλάσει; Ποιος απαντά, από ποιο κανάλι, πόσο γρήγορα έρχεται η πρώτη απάντηση. Και αν αυτό καλύπτεται από συμφωνία ή γίνεται ως χάρη.

Μπορώ να μιλήσω με κάποιον πελάτη σας; Η γνώμη μιας επιχείρησης που συνεργάζεται καιρό με την εταιρεία αξίζει περισσότερο από οποιαδήποτε μαρτυρία πελάτη δημοσιεύει η ίδια η εταιρεία στην ιστοσελίδα της.

Προσέξτε και τι ρωτούν εκείνοι εσάς. Αν δεν ενδιαφερθούν για τους πελάτες σας, για το πώς πουλάτε ή για το ποιος θα ενημερώνει το περιεχόμενο, ετοιμάζονται να σας πουλήσουν ένα σχέδιο, όχι να λύσουν ένα πρόβλημα.

Πώς ελέγχετε ένα portfolio

Το portfolio δείχνει με ποια δουλειά θέλει να κριθεί μια εταιρεία. Διαβάστε το προσεκτικά και δοκιμάστε το.

Ο πρώτος έλεγχος είναι απλός: η δουλειά λειτουργεί; Μια εικόνα αποδεικνύει ότι υπήρξε ένα σχέδιο. Μια ιστοσελίδα σε λειτουργία αποδεικνύει ότι κατασκευάστηκε, παραδόθηκε και συνεχίζει να δουλεύει. Ανοίξτε κάθε έργο από το δικό σας κινητό. Δείτε πόσο γρήγορα φορτώνει, αν τα κείμενα διαβάζονται, αν το μενού ανοίγει εύκολα με ένα δάχτυλο, αν η φόρμα στέλνει. Ένα portfolio γεμάτο mock-ups, προτάσεις που δεν υλοποιήθηκαν ή ιστοσελίδες που δεν υπάρχουν πια λέει λιγότερα απ' όσα δείχνει.

Ο δεύτερος έλεγχος αφορά το εύρος της δουλειάς. Το ότι μια εταιρεία «δούλεψε» σε ένα έργο δεν σημαίνει ότι έκανε τα πάντα. Για κάθε έργο που σας αρέσει, ρωτήστε: κάνατε τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τα κείμενα ή όλα μαζί; Ποιος το συντηρεί σήμερα; Μπορεί ο πελάτης να το αλλάξει χωρίς εσάς; Δεν είναι απαραίτητα ανέντιμο να δείχνει κάποιος ολόκληρη την ιστοσελίδα όταν έφτιαξε μόνο το λογότυπο. Εσείς όμως χρειάζεστε την ακριβή απάντηση.

Ο τρίτος έλεγχος είναι η συνάφεια. Αναζητήστε δουλειά που έλυσε πρόβλημα κοντινό στο δικό σας: επιχείρηση υπηρεσιών που δέχεται αιτήματα, κατάστημα με πραγματικό κατάλογο, εφαρμογή με χρήστες που συνδέονται. Το αισθητικό ύφος μετρά λιγότερο απ' όσο φαίνεται, γιατί ένας ικανός σχεδιαστής δουλεύει άνετα σε διαφορετικά ύφη. Αυτό που δεν προσποιείται εύκολα κανείς είναι η εμπειρία στις λειτουργίες που χρειάζεται η δική σας επιχείρηση.

Κάντε τους ίδιους ελέγχους και σε εμάς. Στη σελίδα με τα έργα μας θα βρείτε τρία προϊόντα, όλα σε λειτουργία: την ιστοσελίδα του ασφαλιστικού γραφείου Leadinsure (leadinsure.gr), με αιτήματα προσφοράς για ιδιώτες και επιχειρήσεις, χώρο για συνεργάτες και βιβλιοθήκη οδηγών· το Kalimenu (kalimenu.gr), ψηφιακό μενού με QR σε οκτώ γλώσσες, με παραγγελία και πληρωμή από το τραπέζι, κλήση σερβιτόρου και χωριστές οθόνες για κουζίνα και μπαρ· και το AppInsure, δωρεάν εφαρμογή για iOS με την ιστοσελίδα της στο appinsure.gr, που συγκεντρώνει σε ένα σημείο τα ασφαλιστήρια του χρήστη και τα κρατά ενημερωμένα μέσω του ασφαλιστή του. Στην ίδια σελίδα γράφουμε και τι κάναμε στο καθένα: σχεδιασμό ιστοσελίδας, ανάπτυξη και αρχική ρύθμιση SEO στο Leadinsure· σχεδιασμό προϊόντος, σχεδιασμό ιστοσελίδας και ανάπτυξη στο Kalimenu· την εφαρμογή iOS, τον σχεδιασμό ιστοσελίδας και την ανάπτυξη στο AppInsure. Ανοίξτε τις δύο ιστοσελίδες από το κινητό σας και βρείτε την εφαρμογή στο App Store πριν διαβάσετε οτιδήποτε γράφουμε εμείς γι' αυτά.

Σε ποιον ανήκουν ο κώδικας, το domain και οι λογαριασμοί

Αυτό είναι το σημείο της συμφωνίας που οι περισσότεροι προσπερνούν και αργότερα μετανιώνουν. Μια ιστοσελίδα δεν είναι ένα πράγμα. Είναι ένα domain, ένας λογαριασμός φιλοξενίας, ο κώδικας, το σύστημα διαχείρισης περιεχομένου, τα σχεδιαστικά αρχεία, γραμματοσειρές και εικόνες με άδεια χρήσης, το email, το Analytics και το Search Console. Καθένα από αυτά είναι καταχωρισμένο στο όνομα κάποιου. Αν είναι στο όνομα της εταιρείας που το έστησε, χρειάζεστε εκείνη για να αποκτήσετε πρόσβαση.

Ο κανόνας είναι απλός. Ό,τι ταυτίζεται με την επιχείρησή σας καταχωρίζεται στο όνομά της, με δικό σας email ως ιδιοκτήτη, και ο συνεργάτης προστίθεται ως χρήστης. Αυτό ισχύει πρώτα απ' όλα για το domain. Ισχύει εξίσου για το Analytics, το Search Console, το Προφίλ Επιχείρησης στο Google και τον πάροχο πληρωμών. Όπου ο συνεργάτης πρέπει για τεχνικούς λόγους να κρατήσει κάποιον λογαριασμό, η συμφωνία πρέπει να το αναφέρει και να ορίζει πώς μεταβιβάζεται.

Για τον κώδικα και τον σχεδιασμό, ρωτήστε τι παραλαμβάνετε στο τέλος και σε ποια μορφή: τον πηγαίο κώδικα, πρόσβαση στο repository, τα σχεδιαστικά αρχεία, γραπτές οδηγίες για το πώς ανεβαίνει και ενημερώνεται η ιστοσελίδα. Ρωτήστε σε ποιες άδειες χρήσης στηρίζεται και στο όνομα ποιου είναι. Ρωτήστε τι θα γίνει αν κάποια στιγμή χωρίσουν οι δρόμοι σας. Η απάντηση πρέπει να περιγράφει μια παράδοση, όχι μια διαπραγμάτευση.

Είναι εύλογο μια εταιρεία να κρατά τα δικά της εργαλεία και τις εσωτερικές της μεθόδους. Δεν είναι εύλογο η ιστοσελίδα σας να μην μπορεί να λειτουργήσει ή να αλλάξει χωρίς τη δική της άδεια. Αν η ιστοσελίδα στηρίζεται σε κλειστή πλατφόρμα, ρωτήστε αν μπορείτε να εξαγάγετε το περιεχόμενό σας και να το μεταφέρετε αλλού, και ζητήστε να δείτε πώς.

Τι πρέπει να γράφει μια σωστή προσφορά

Η γραπτή προσφορά είναι το έγγραφο στο οποίο θα επιστρέψετε όταν προκύψει διαφωνία. Πρέπει να είναι αρκετά συγκεκριμένη ώστε να τη λύνει. Πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τα εξής.

Αντικείμενο. Ποιες σελίδες, ποια πρότυπα και ποιες λειτουργίες περιλαμβάνονται, με απλά λόγια. Και τι δεν περιλαμβάνεται. Οι εξαιρέσεις είναι οι πιο χρήσιμες γραμμές μιας προσφοράς, γιατί από εκεί έρχονται οι εκπλήξεις.

Παραδοτέα. Τι παραλαμβάνετε: την ιστοσελίδα σε λειτουργία, τον κώδικα, τα σχεδιαστικά αρχεία, την τεκμηρίωση, τους λογαριασμούς. Αν περιλαμβάνεται εκπαίδευση, για ποιους και σε τι έκταση.

Υποχρεώσεις κάθε πλευράς. Ποιος γράφει τα κείμενα, ποιος δίνει τις φωτογραφίες, ποιος μεταφέρει το περιεχόμενο από την παλιά ιστοσελίδα, ποιος στήνει τις ανακατευθύνσεις, ποιος εγκρίνει κάθε στάδιο.

Στάδια και χρονοδιάγραμμα. Η σειρά της δουλειάς, τι εγκρίνεται σε κάθε στάδιο, και ένα χρονοδιάγραμμα που δείχνει τι εξαρτάται από εσάς. Μια ημερομηνία χωρίς εξαρτήσεις είναι εκτίμηση στον αέρα.

Κόστος και όροι πληρωμής. Το σύνολο για το συμφωνημένο αντικείμενο, πώς μοιράζεται στα στάδια και πώς χρεώνονται οι εργασίες εκτός αντικειμένου. Μια τιμή έχει νόημα μόνο δίπλα στο αντικείμενο που αγοράζει.

Παράδοση και μετά. Τι ελέγχεται πριν βγει η ιστοσελίδα, ποια περίοδος εγγύησης ακολουθεί, τι συντήρηση προσφέρεται, με ποιους όρους, και πώς αποχωρείτε από αυτήν.

Αν λείπει κάτι από αυτά, ζητήστε το γραπτώς. Όποιος διστάζει να δεσμευτεί στο χαρτί για το αντικείμενο, θα διστάσει και αργότερα. Ρωτήστε επίσης τι περιλαμβάνει η αρχική ρύθμιση SEO πριν από το λανσάρισμα: ευρετηρίαση, ανακατευθύνσεις από τις παλιές διευθύνσεις, τίτλους και περιγραφές, Search Console. Αυτά στήνονται πολύ πιο εύκολα στην αρχή απ' ό,τι διορθώνονται μετά.

Τι γίνεται μετά το λανσάρισμα

Το λανσάρισμα είναι η αρχή της ζωής μιας ιστοσελίδας, όχι το τέλος του έργου. Από εκείνη τη μέρα η πλατφόρμα χρειάζεται ενημερώσεις, το πιστοποιητικό SSL και το domain χρειάζονται ανανέωση, οι φόρμες πρέπει να συνεχίσουν να παραδίδουν μηνύματα, και τα αντίγραφα ασφαλείας πρέπει να υπάρχουν και να επαναφέρονται. Οι μηχανές αναζήτησης αρχίζουν να διαβάζουν την ιστοσελίδα, και ό,τι διορθωθεί τις πρώτες εβδομάδες κοστίζει λιγότερο.

Ρωτήστε κάθε υποψήφιο συνεργάτη τι γίνεται την επόμενη μέρα. Ποιος ενημερώνει την πλατφόρμα και τα πρόσθετα; Ποιος ελέγχει ότι η φόρμα επικοινωνίας στέλνει ακόμη; Πού φυλάσσονται τα αντίγραφα ασφαλείας και πότε δοκιμάστηκε τελευταία φορά η επαναφορά; Πόσο γρήγορα έρχεται η πρώτη απάντηση όταν κάτι χαλάσει, και τι καλύπτει; Υπάρχει γραπτή αναφορά, και τι περιέχει;

Κάποιοι συνεργάτες αναλαμβάνουν τη συντήρηση ιστοσελίδων με σύμβαση. Άλλοι παραδίδουν και περιμένουν να την αναλάβει η δική σας ομάδα ή κάποιος τρίτος. Και τα δύο μπορούν να δουλέψουν. Αυτό που δεν δουλεύει είναι η σιωπή. Αν σκοπεύετε να τη φροντίζετε μόνοι σας, ζητήστε τεκμηρίωση και εκπαίδευση ως μέρος της παράδοσης. Αν θέλετε να τη φροντίζει ο συνεργάτης, ζητήστε τους όρους γραπτώς. Για να δείτε πώς περιγράφεται γραπτώς μια οργανωμένη συντήρηση ιστοσελίδων, διαβάστε τι καλύπτει η δική μας υπηρεσία και συγκρίνετέ τη με ό,τι σας προτείνουν άλλοι.

Αξίζει και μία ακόμη ερώτηση. Τι απέγιναν οι ιστοσελίδες της εταιρείας μερικά χρόνια μετά την παράδοση; Ποιος απαντούσε όταν κάτι χαλούσε; Μπορούσε ο πελάτης να αλλάξει πράγματα χωρίς να ξεκινήσει από την αρχή; Οι απαντήσεις λένε περισσότερα για έναν συνεργάτη από κάθε παρουσίαση.

Σημάδια που πρέπει να σας κάνουν επιφυλακτικούς

Κανένα από αυτά δεν αποδεικνύει μόνο του ότι μια εταιρεία είναι κακή επιλογή. Το καθένα είναι λόγος να πάτε πιο αργά και να ρωτήσετε περισσότερα.

Τιμή χωρίς αντικείμενο. Ένα ποσό που έρχεται μετά από ένα σύντομο τηλεφώνημα, πριν σας ρωτήσει κανείς τι πρέπει να κάνει η ιστοσελίδα, είναι τιμή για κάτι. Ακόμη δεν ξέρετε για τι. Αργότερα θα αναθεωρηθεί, συνήθως προς τα πάνω, ή το αντικείμενο θα μικρύνει για να χωρέσει.

Δέσμευση χωρίς διέξοδο. Domain στο όνομα της εταιρείας. Πλατφόρμα από την οποία δεν εξάγεται τίποτα. Κώδικας που δεν παραδίδεται ποτέ. Φιλοξενία που μπορεί να δώσει μόνο εκείνη. Καθένα από αυτά κάνει την αποχώρηση ακριβή, και ένας συνεργάτης από τον οποίο δεν μπορείτε να φύγετε δεν έχει λόγο να σας εξυπηρετεί καλά.

Καμία πρόβλεψη για συντήρηση. Μια προσφορά που τελειώνει στο λανσάρισμα, χωρίς λέξη για ενημερώσεις, αντίγραφα ασφαλείας ή υποστήριξη, αφήνει στην τύχη τα πιο ακριβά προβλήματα. Το ίδιο και μια «συντήρηση» που περιγράφεται σε μία γραμμή.

Εγγυημένες θέσεις στο Google. Κανείς δεν ελέγχει τις μηχανές αναζήτησης. Ένας συνεργάτης μπορεί να φτιάξει ιστοσελίδα τεχνικά σωστή και εύκολη στην εύρεση. Δεν μπορεί να υποσχεθεί θέση.

Portfolio που δεν μπορείτε να επισκεφθείτε. Μόνο εικόνες, χωρίς διευθύνσεις, ή διευθύνσεις που δεν ανοίγουν πια.

Πίεση για υπογραφή. Έκπτωση που λήγει αυτή την εβδομάδα. Ημερομηνία έναρξης που πρέπει να κλειδώσει σήμερα. Οι καλοί συνεργάτες έχουν συνήθως αρκετή δουλειά ώστε να σας αφήσουν να σκεφτείτε.

Καμία ερώτηση για την επιχείρησή σας. Αν η συζήτηση αφορά μόνο χρώματα και σελίδες, το αποτέλεσμα θα είναι ένα σύνολο από σελίδες.

Ένα brief που μπορείτε να αντιγράψετε

Στείλτε το σε κάθε εταιρεία κατασκευής ιστοσελίδων που εξετάζετε. Συμπληρώστε ό,τι ξέρετε και σημειώστε ό,τι δεν ξέρετε. Ένας καλός συνεργάτης θα σας βοηθήσει να το ολοκληρώσετε, και ο τρόπος που το κάνει είναι μέρος της απόφασής σας. Μπορείτε να το στείλετε σε εμάς από τη σελίδα επικοινωνίας ή σε όποιον άλλον επιλέξετε.

Η επιχείρηση: τι κάνετε, για ποιους, και από πού έρχονται σήμερα οι πελάτες σας.

Ο σκοπός: τι πρέπει να πετυχαίνει η ιστοσελίδα, με σειρά προτεραιότητας.

Το κοινό: ποιος θα την επισκέπτεται, τι χρειάζεται να βρει και σε ποιες γλώσσες.

Οι ενέργειες: τι πρέπει να μπορεί να κάνει ο επισκέπτης: να τηλεφωνήσει, να στείλει αίτημα, να κλείσει ραντεβού, να αγοράσει, να συνδεθεί.

Τι υπάρχει ήδη: domain, τωρινή ιστοσελίδα, λογότυπο και εταιρική ταυτότητα, κείμενα, φωτογραφίες, λογαριασμοί, και ποιος έχει την πρόσβαση στον καθένα.

Περιεχόμενο: ποιος θα γράψει και θα δώσει κείμενα και εικόνες, και ποιος θα τα ενημερώνει μετά το λανσάρισμα.

Διασυνδέσεις: συστήματα με τα οποία πρέπει να συνεργάζεται η ιστοσελίδα, όπως πρόγραμμα κρατήσεων, ηλεκτρονικό κατάστημα, CRM, πάροχος πληρωμών ή πρόγραμμα τιμολόγησης.

Παραδείγματα: μερικές ιστοσελίδες που βρίσκετε ξεκάθαρες, και τι ακριβώς σας αρέσει στην καθεμία.

Περιορισμοί: μια ημερομηνία που μετρά, ένα εύρος προϋπολογισμού αν το έχετε, και ποιος εγκρίνει τη δουλειά.

Μετά το λανσάρισμα: αν θέλετε ο συνεργάτης να αναλάβει τη συντήρηση ή να παραδώσει στη δική σας ομάδα.