WalkUp Digital
Οδηγός

Τι είναι το UX και τι το UI;

Το UI και το UX γράφονται μαζί και συνήθως σχεδιάζονται μαζί, όμως απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Ο οδηγός αυτός εξηγεί τι καλύπτει και τι παραδίδει το καθένα και πώς φαίνονται στην πράξη σε δύο προϊόντα που σχεδιάσαμε και φτιάξαμε εμείς, το Kalimenu και το AppInsure.

Τι είναι το UX;

UX σημαίνει user experience, εμπειρία χρήστη: όσα ζει κάποιος όταν προσπαθεί να κάνει κάτι σε μια ιστοσελίδα ή σε μια εφαρμογή, από την πρώτη οθόνη μέχρι να τελειώσει ή να τα παρατήσει. Ο σχεδιασμός UX διαμορφώνει αυτή την εμπειρία συνειδητά. Ξεκινά από ερωτήματα για τους ανθρώπους και όχι για τα pixels: ποιος έρχεται, τι θέλει να κάνει και τι μπορεί να τον σταματήσει.

Σε μια επαγγελματική ιστοσελίδα οι απαντήσεις είναι συνήθως συγκεκριμένες. Ο επισκέπτης θέλει να μάθει αν προσφέρετε αυτό που χρειάζεται, αν μπορεί να σας εμπιστευτεί και πώς θα επικοινωνήσει. Το UX αποφασίζει ποιες σελίδες υπάρχουν, σε ποιο ερώτημα απαντά πρώτα η καθεμία, πώς λέγονται οι επιλογές του μενού και πόσα πεδία χρειάζεται πραγματικά η φόρμα. Τίποτα από αυτά δεν φαίνεται ως «σχέδιο». Όλα γίνονται αισθητά όταν είναι λάθος.

Τι είναι το UI;

UI σημαίνει user interface, διεπαφή χρήστη: οι οθόνες, τα κουμπιά και τα κείμενα που βλέπει και αγγίζει κάποιος. Ο σχεδιασμός UI ορίζει τη διάταξη κάθε οθόνης, τις γραμματοσειρές, τα μεγέθη και τα χρώματα, πώς μοιάζει ένα κουμπί και πώς αντιδρά όταν πατιέται, όταν είναι ανενεργό ή όταν περιμένει αποτέλεσμα. Καλύπτει και όσα ξεχνιούνται εύκολα: μια άδεια λίστα, μια αργή σύνδεση, μια φόρμα που δεν στάλθηκε.

Ένα καλό UI είναι πρώτα συνεπές και μετά όμορφο. Η ίδια ενέργεια μοιάζει ίδια παντού, η κύρια ενέργεια κάθε οθόνης ξεχωρίζει με την πρώτη ματιά και η οπτική γλώσσα ταιριάζει με το branding που ήδη έχει η επιχείρηση. Όταν υπάρχουν λογότυπο, χρώματα και τυπογραφία, το UI τα αξιοποιεί στην οθόνη· ο οδηγός μας για το τι περιλαμβάνει η εταιρική ταυτότητα δείχνει πού τελειώνει η ταυτότητα και πού αρχίζει η διεπαφή.

Ποια είναι η διαφορά UI και UX;

Ο πιο απλός τρόπος να τα ξεχωρίσετε είναι το ερώτημα που απαντά το καθένα. Το UX ρωτά αν το προϊόν κάνει ό,τι χρειάζεται ο χρήστης και με τη σωστή σειρά. Το UI ρωτά αν κάθε οθόνη το παρουσιάζει καθαρά και αντιδρά όπως το περιμένει κανείς. Πάρτε το ταμείο ενός eshop. Το UX αποφασίζει ότι η ολοκλήρωση της αγοράς γίνεται σε τρία βήματα, ότι τα στοιχεία αποστολής προηγούνται της πληρωμής και ότι ο πελάτης μπορεί να αγοράσει και χωρίς λογαριασμό. Το UI αποφασίζει πώς φαίνονται τα βήματα, ποιο κουμπί είναι το κύριο και πώς επισημαίνεται ένας λανθασμένος αριθμός κάρτας.

Το καθένα μπορεί να αποτύχει χωρίς το άλλο. Ένα προσεγμένο UI πάνω σε μπερδεμένη δομή χάνει επισκέπτες, απλώς πιο κομψά. Μια σωστή δομή πίσω από φορτωμένο ή δυσανάγνωστο UI τους χάνει κι αυτή, γιατί ο επισκέπτης κρίνει μια επιχείρηση και από όσα βλέπει. Γι’ αυτό γράφονται μαζί, UI/UX, και συχνά τα αναλαμβάνουν οι ίδιοι άνθρωποι από την αρχή ως το τέλος.

Κάποια θέματα ανήκουν και στα δύο: τα κείμενα των κουμπιών και των μηνυμάτων σφάλματος, η προσβασιμότητα και η συμπεριφορά μιας σελίδας στη μικρή οθόνη του κινητού.

Τι παραδίδει το UX και τι το UI

Τα παραδοτέα του UX έρχονται πρώτα. Η έρευνα συγκεντρώνει τους στόχους της επιχείρησης, τι έρχονται να κάνουν οι επισκέπτες και, αν υπάρχει ήδη site, στοιχεία για το πού δυσκολεύονται: analytics, ερωτήσεις που κάνουν οι πελάτες στο τηλέφωνο, φόρμες που μένουν μισές. Η δομή των σελίδων, η λεγόμενη αρχιτεκτονική πληροφορίας, ορίζει ποιες σελίδες υπάρχουν και πώς ομαδοποιούνται. Οι ροές χρηστών (user flows) αποτυπώνουν τα βήματα κάθε σημαντικής διαδρομής. Τα wireframes δείχνουν κάθε βασική οθόνη σε απλές γκρι αποχρώσεις, ώστε ιεραρχία και περιεχόμενο να συμφωνηθούν πριν συζητηθούν χρώματα. Ένα διαδραστικό πρωτότυπο τα ενώνει, για να δοκιμαστούν οι ροές από την επιχείρηση και, όπου το προβλέπει το έργο, από πραγματικούς χρήστες.

Τα παραδοτέα του UI πατούν σε αυτές τις αποφάσεις: ο τελικός σχεδιασμός των οθονών για κινητό και υπολογιστή, μια βιβλιοθήκη στοιχείων (components), όπως κουμπιά, πεδία φόρμας, κάρτες και πλοήγηση, με όλες τις καταστάσεις τους, και τιμές με όνομα για χρώματα, αποστάσεις και τυπογραφία, τα λεγόμενα design tokens. Σε μεγαλύτερο προϊόν όλα αυτά συγκεντρώνονται σε ένα design system, ένα κοινό σημείο αναφοράς που ο επόμενος σχεδιαστής ή προγραμματιστής επεκτείνει χωρίς να ξανασχεδιάζει ό,τι υπάρχει. Τι ακριβώς παραδίδουμε και σε ποια μορφή θα το βρείτε στη σελίδα για τον σχεδιασμό UI/UX.

Πώς δουλεύουν μαζί UI και UX σε ένα έργο;

Με σειρά, αλλά και με επικάλυψη. Η δομή κλειδώνει πρώτη, γιατί αλλάζει φθηνότερα στο χαρτί: η μετακίνηση ενός βήματος σε wireframe γίνεται γρήγορα, σε έτοιμο σχέδιο σημαίνει να ξανασχεδιαστούν αρκετές οθόνες και σε έτοιμο κώδικα να ξαναφτιαχτούν. Ο οπτικός σχεδιασμός ξεκινά από τα εγκεκριμένα wireframes. Τα δύο συναντιούνται στο πρωτότυπο, την πρώτη εκδοχή που ο κόσμος χρησιμοποιεί αντί απλώς να την κοιτάζει.

Στην πράξη η δουλειά κάνει κύκλους. Ένα πρόβλημα UI αποδεικνύεται συχνά πρόβλημα UX: ένα μενού που δεν χωράει στο κινητό έχει συνήθως πάρα πολλές επιλογές, και η λύση είναι να ομαδοποιηθούν οι σελίδες, όχι να μικρύνουν τα γράμματα. Ισχύει και το αντίστροφο: ένα βήμα που λειτούργησε στο wireframe αποτυγχάνει αν το κουμπί του μοιάζει ανενεργό. Ο έλεγχος του πρωτοτύπου σε πραγματικό κινητό εντοπίζει πολλά τέτοια προβλήματα πριν από την κατασκευή.

Η κατασκευή είναι ο τελευταίος κρίκος. Σχέδια που παραδίδονται με σαφώς ορισμένα components, καταστάσεις και αποστάσεις υλοποιούνται όπως σχεδιάστηκαν· απλές εικόνες αφήνονται στην ερμηνεία του προγραμματιστή. Όταν σχεδιασμός και κατασκευή γίνονται στο ίδιο studio, όπως στην κατασκευή ιστοσελίδων που αναλαμβάνουμε, το πρωτότυπο περνά κατευθείαν στην υλοποίηση, χωρίς να το ξαναερμηνεύσει άλλη ομάδα.

Χρειάζεται UX μια μικρή επαγγελματική ιστοσελίδα;

Ναι, στο μέτρο της. Και ένα site πέντε σελίδων έχει στόχους για τον επισκέπτη: να βρει την υπηρεσία, να πειστεί ότι η επιχείρηση είναι αξιόπιστη, να επικοινωνήσει. Το UX για ένα τέτοιο site μπορεί να είναι η δομή των σελίδων, μία ροή για το αίτημα επικοινωνίας και wireframes για την αρχική και για μία σελίδα υπηρεσίας. Ένα eshop χρειάζεται πολύ περισσότερα: αναζήτηση και φίλτρα, σελίδες προϊόντων, καλάθι, ταμείο και λογαριασμούς πελατών, το καθένα με τη δική του ροή. Μια εφαρμογή με πολλούς τύπους χρηστών, όπου ο καθένας βλέπει διαφορετικά δεδομένα, χρειάζεται τα περισσότερα.

Η ίδια διαφορά επηρεάζει και το κόστος. Συγκρίνετε ένα site πέντε σελίδων με μία φόρμα και ένα eshop με πληρωμές: το δεύτερο έχει περισσότερα πρότυπα σελίδων, ροές και καταστάσεις προς σχεδιασμό, και περισσότερα προς δοκιμή. Άλλοι παράγοντες είναι οι ρόλοι χρηστών, οι γλώσσες της διεπαφής, η ανάγκη για design system και οι δοκιμές χρηστικότητας με συμμετέχοντες. Οι οδηγοί μας για το πόσο κοστίζει η κατασκευή ιστοσελίδας και για την κατασκευή eshop εξετάζουν αυτές τις αποφάσεις.

UI και UX στο Kalimenu

Το Kalimenu είναι το δικό μας ψηφιακό μενού με QR, με παραγγελία και πληρωμή από το τραπέζι. Η βασική του απόφαση UX φαίνεται ήδη στην αρχική του σελίδα: ο πελάτης σκανάρει το QR και το μενού ανοίγει αμέσως στη γλώσσα του κινητού του, χωρίς εφαρμογή και χωρίς λογαριασμό. Δύο βήματα που θα στέκονταν ανάμεσα στον πελάτη και στο μενού απλώς δεν υπάρχουν.

Η ροή της παραγγελίας σχεδιάστηκε τόσο για το προσωπικό όσο και για τον πελάτη. Η παραγγελία φτάνει στο κινητό του σερβιτόρου με ειδοποίηση και πηγαίνει στην κουζίνα μόνο αφού την εγκρίνει, ώστε ένα λάθος να διορθώνεται πριν ετοιμαστεί οτιδήποτε. Τα ποτά πάνε στο μπαρ και τα φαγητά στην κουζίνα, το καθένα σε δική του οθόνη.

Στο UI τα καταστήματα διαφέρουν. Το καθένα βάζει το δικό του λογότυπο, εξώφυλλο, χρώματα και γραμματοσειρά ή ένα έτοιμο θέμα, και βλέπει κάθε αλλαγή αμέσως, όπως θα τη δει ο πελάτης. Η ροή μένει ίδια παντού· η εικόνα είναι του καταστήματος. Αυτός είναι ο διαχωρισμός UI και UX μέσα σε ένα προϊόν. Αναλυτικά, στον οδηγό για την κατασκευή της πλατφόρμας ψηφιακού μενού.

UI και UX στο AppInsure

Το AppInsure είναι η δική μας εφαρμογή iOS που οι ασφαλιστές δίνουν στους πελάτες τους με το δικό τους λογότυπο. Το UX ξεκινά από τα δύο κοινά στα οποία απευθύνεται: τον πελάτη που τη χρησιμοποιεί και τον ασφαλιστή που αποφασίζει να την προσφέρει. Το site δίνει στον καθένα τη δική του σελίδα, και η σελίδα του πελάτη λέει, πριν κατεβάσει οτιδήποτε, τι χρειάζεται για να ξεκινήσει: τον κωδικό πρόσκλησης του ασφαλιστή του και τον ΑΦΜ του.

Μια άλλη απόφαση αφορά μια δύσκολη στιγμή. Σε βλάβη ή ατύχημα, η εφαρμογή ξέρει ποιο τηλέφωνο οδικής βοήθειας αντιστοιχεί στο συγκεκριμένο όχημα και το καλεί απευθείας, ώστε να μη χρειάζεται αναζήτηση την ώρα της ανάγκης. Το UI το στηρίζει με σύντομη, απλή διατύπωση: ένα ασφαλιστήριο είναι σε ισχύ ή έχει λήξει, και η έναρξη περιγράφεται σε τρία αριθμημένα βήματα. Τα υπόλοιπα, μαζί με τον χειρισμό των προσωπικών δεδομένων, θα τα βρείτε στη μελέτη περίπτωσης του AppInsure.

Προσβασιμότητα και Google: εκεί που συναντιούνται UI και UX

Η προσβασιμότητα κρίνεται στον σχεδιασμό. Οι οδηγίες WCAG 2.2 του W3C ορίζουν ελέγξιμα κριτήρια, και αρκετά από αυτά είναι σχεδιαστικές αποφάσεις. Στο επίπεδο AA, το κείμενο κανονικού μεγέθους χρειάζεται λόγο αντίθεσης τουλάχιστον 4,5:1 με το φόντο του. Το χρώμα δεν πρέπει να είναι ο μόνος οπτικός τρόπος να δοθεί μια πληροφορία, άρα ένα σφάλμα που σημειώνεται μόνο με κόκκινο δεν αρκεί. Όταν μια φόρμα εντοπίζει αυτόματα ένα λάθος, το πεδίο πρέπει να επισημαίνεται και το λάθος να περιγράφεται με κείμενο. Στο επίπεδο AA, ό,τι πατιέται με δάχτυλο ή ποντίκι χρειάζεται μέγεθος τουλάχιστον 24 επί 24 CSS pixels, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Επιπλέον, στην ΕΕ η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, γνωστή ως Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα, εφαρμόζεται στις υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου που παρέχονται σε καταναλωτές μετά τις 28 Ιουνίου 2025· οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες απαλλάσσονται από τις απαιτήσεις προσβασιμότητάς της.

Η τεκμηρίωση της Google για την εμπειρία σελίδας αγγίζει συγγενή θέματα. Αναφέρει ότι τα βασικά συστήματα κατάταξης της Google επιδιώκουν να επιβραβεύουν περιεχόμενο που προσφέρει καλή εμπειρία σελίδας, και στις ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης ρωτά αν το περιεχόμενο εμφανίζεται σωστά σε κινητές συσκευές, αν οι σελίδες αποφεύγουν τα παρεμβατικά αναδυόμενα παράθυρα και αν ο επισκέπτης ξεχωρίζει εύκολα το κύριο περιεχόμενο από το υπόλοιπο. Αυτές είναι αποφάσεις UI και UX. Αναφέρει επίσης ότι η Google επιδιώκει πάντα να δείχνει το πιο σχετικό περιεχόμενο, ακόμη κι όταν η εμπειρία σελίδας υστερεί· ο σχεδιασμός στηρίζει την προβολή, δεν αντικαθιστά το περιεχόμενο. Ο οδηγός μας για το τεχνικό SEO εξηγεί τι είναι τα Core Web Vitals.

Πώς να προετοιμαστείτε για ένα έργο UI/UX

Φέρτε απαντήσεις για τους ανθρώπους και όχι προτιμήσεις για το στυλ. Ποιοι χρησιμοποιούν την ιστοσελίδα ή την εφαρμογή, και ποιες τρεις εργασίες μετρούν περισσότερο; Τι ρωτούν συχνότερα οι πελάτες; Αν υπάρχει ήδη site, πού αποχωρούν οι επισκέπτες και ποιες σελίδες φέρνουν αιτήματα; Ποια στοιχεία branding υπάρχουν και με ποια συστήματα πρέπει να συνδεθεί το προϊόν;

Με αυτές τις απαντήσεις, μια συζήτηση ορίζει το αντικείμενο του έργου: πόσα πρότυπα σελίδων ή οθόνες, ποιες ροές, αν χρειάζεται design system και αν περιλαμβάνονται δοκιμές με χρήστες. Στη συνέχεια σας δίνουμε γραπτή προσφορά, πριν ξεκινήσει η δουλειά. Μπορείτε να ξεκινήσετε από τη σελίδα επικοινωνίας.

Ερωτήσεις

Συχνές ερωτήσεις.

Τι κάνει ένας UI/UX designer;

Μετατρέπει όσα ξέρει μια επιχείρηση για τους πελάτες της σε οθόνες που μπορούν να κατασκευαστούν. Ξεκινά από την έρευνα και τη δομή των σελίδων, περνά στις ροές, στα wireframes και στο πρωτότυπο, και καταλήγει στον οπτικό σχεδιασμό κάθε οθόνης και σε αρχεία από τα οποία ο προγραμματιστής υλοποιεί απευθείας.

Είναι πιο σημαντικό το UX από το UI;

Κανένα δεν λειτουργεί μόνο του: το UX κρίνει αν το προϊόν κάνει αυτό που χρειάζεται ο κόσμος και το UI αν ο κόσμος μπορεί να το δει και να το χρησιμοποιήσει. Αν κάτι πρέπει να προηγηθεί, ας είναι η δομή: μια καθαρή ροή με απλή εικόνα λειτουργεί, μια φροντισμένη εικόνα σε μπερδεμένη δομή όχι.

Είναι το UI/UX design το ίδιο με το web design;

Όχι ακριβώς. Το web design είναι πιο χαλαρός όρος, που συνήθως περιλαμβάνει το UI/UX και μερικές φορές την κατασκευή. Το UI/UX design αφορά ειδικά τη δομή και τις οθόνες· η κατασκευή μετατρέπει τα σχέδια σε ιστοσελίδα που λειτουργεί, με σύστημα διαχείρισης περιεχομένου, φόρμες και φιλοξενία.

Τι είναι το design system;

Ένα κοινό σημείο αναφοράς για τα κομμάτια μιας διεπαφής: χρώματα, μεγέθη γραμμάτων, αποστάσεις και στοιχεία όπως κουμπιά και πεδία φόρμας με τις καταστάσεις τους, μαζί με οδηγίες χρήσης. Κρατά τις νέες σελίδες συνεπείς και τις αλλαγές πιο γρήγορες. Μια μικρή ιστοσελίδα σπάνια το χρειάζεται· ένα προϊόν που μεγαλώνει συνήθως ναι.

Μπορεί να αλλάξει το UI χωρίς να αλλάξει το UX;

Ναι. Μια οπτική ανανέωση μπορεί να κρατήσει τη δομή και τις ροές, και αν οι διευθύνσεις των σελίδων και το περιεχόμενο μείνουν ίδια, έχει μικρότερο ρίσκο για το SEO. Αν όμως οι επισκέπτες δυσκολεύονται με την ίδια τη δομή, μια νέα εικόνα δεν θα το λύσει· η δουλειά ξεκινά από τις ροές.

Ανεβάζει το καλό UI/UX τη θέση στο Google;

Όχι από μόνο του. Η Google αναφέρει ότι τα συστήματα κατάταξής της επιδιώκουν να επιβραβεύουν την καλή εμπειρία σελίδας και ότι χρησιμοποιούν τα Core Web Vitals, αλλά επιδιώκει πάντα να δείχνει το πιο σχετικό περιεχόμενο. Ο καλός σχεδιασμός βοηθά τον κόσμο να χρησιμοποιήσει ό,τι βρίσκει· θέση στα αποτελέσματα δεν μπορεί να εγγυηθεί κανείς.

Ξεκινήστε ένα έργο.